Tak wiele czasu już minęło od tamtej malusieńkiej chwili początku światła. Teraz patrzę jak z wolna sunie gdzieś wysoko, oblewając jaśniejszą bielą i tak już biały świat, znikając bezwiednie pośród bezkresu tejże białości. Jaśniejąc mocniej wraz z uniesieniem migocącej tarczy, wylewał mocniejsze deszcze, bezwiednie topiąc wszystko marznące tu na dole, mimo to chłód nadal błądził między płotami, nie pozwalając się całkowicie przegnać. Za młodu biegało się za mrozem próbując złapać go za puszyste ogony, ale te wyślizgiwały się nim wzmocniło się zacisk. Tak i dzisiaj umykał po alejowych kątach już nie goniony przez dzieciska, zwalniając pod cieniami i łapiąc stopione oddechy, by mogły na powrót przylgnąć do świata lodową koronką.
Wszystko jaśniało rozświetlając materiał kłującą poświatą tudzież znienacka rozpraszając mroki mętnego powietrza, tworząc z niego kryształowe szkło, powiększające niewidzialne szczegóły z daleka ostające się punkcikami podobnymi jako ziarno piasku do drugiego ziarenka piasku.Wszystko stało się widome, jak za dawnych, młodych czasów, gdy życie wydawało się łatwiejsze. A niewielu podówczas przetrwało, by móc dostrzec teraz nieco inną biel okrywającą świat. Niewielu.
Z pamiętnika George'a Coolidge'a
Pamiętam jak podczas całego bożonarodzeniowego harmideru, gdy cała nasza rodzina przygotowywała się do wieczerzy, ktoś niespodziewanie sięgnął po najnowszy numer Timesa, choć przyznaję się przed samym sobą jako wielbiciel publicystyki i wszelkich gazet, nie byłem to ja. Po późniejszej rozmowie ustalającej cały przebieg wydarzenia, niestety nikt już nie mógł dojść do tego, kto chwycił po nią jako pierwszy, gdyż był taki moment jak wszyscy wyrywali ją sobie z rąk do rąk, chcąc samemu przeczytać nekrolog. I właśnie to o nim chce opowiedzieć, bo był on sprawcą całego zamieszania jakie wtedy nastąpiło.
Moja żona Clara, zarzuciła mi, że znowu wymiguje się od odebrania ze stacji jej drogiego, a przeze mnie znienawidzonego, wuja Toma. Przez wielką zamieć pociąg wówczas się spóźnił, co było mi na rękę, gdyż straszno się przyznać, ale nie potrafiłem ścierpieć jego docinków, zwłaszcza dotyczących mojego szybkiego powrotu z frontu. Wuj Tom, pułkownik na emeryturze, całą I wojnę światową spędził na froncie, czego nie omieszkał mi się wypominać przy każdym większym, rodzinnym spotkaniu. Jako, że II wojna miała się ku końcowi, a alianci wygrywali, pozwolono mi wrócić, choć zapewne nie byłoby to możliwe, gdybym nie dostał pięciu kul w plecy. Oto cała ironia mojego powrotu do domu, gdzie wuj Tom zapominał o pewnym aspekcie, który następował po słowie gdyby. Mimo że wyzdrowiałem, ostatecznie na wojnę nie wróciłem, ku uldze mojej żony i dzieci, i samego siebie, ale ku rozczarowaniu wielkiego wuja Toma. Pomimo tego jaką niechęcią się darzyliśmy, przy stole raczej utrzymywaliśmy kulturę, a ja starałem się go zawsze punktualnie odbierać ze stacji. Wtedy jednak nie potrafiłem się zebrać, a w jego przypadku robiłem to osobiście, nie prosząc - jak to zwykle bywa - szofera, zaś Clara była wstanie zrobić naprawdę wielką wojnę na miarę tej jaka wówczas szalała w Europie i na całym świecie, dlatego szybko zniknąłem i pojechałem po Toma. Przez zimę i ja się spóźniłem, lecz bez zaskoczenia przyjąłem opryskliwe uwagi na ten temat od ukochanego wuja. Wróciliśmy do domu przy Avenue, co najśmieszniejsze, tuż przy podjeździe przejechałbym białego kota, który ni stąd ni zowąd znalazł się na drodze. Może nie była to jakaś naprawdę przerażająca chwila, mimo to zapamiętałem ją bardzo dokładnie i wiele razy wracała do mnie tamtego feralnego wieczoru.
Cóż tu dużo opowiadać; wuj Tom jak zwykle fantastycznie rozgościł się w naszym domu. Oprócz mnie, mojej żony Clary i trójki dzieci były jeszcze zgorzkniała babcia Edith i babcia Sonia wraz dziadkiem Richardem, siostra Clary - Bianca z mężem i dwojgiem dzieci, mój młodszy brat Will, dwóch kuzynów z Francji i kuzynka z Niemiec (której nikt nie lubił, nie tyle ze względu na narodowość, a opryskliwy charakter) i moja droga ciotka Gwendolyn. Nie mniej było nas całkiem sporo w tamte święta, ale dom był duży i wszyscy się pomieścili.
Minęło sporo czasu od naszego przyjazdu ze stacji. Wszystko było gotowe jak zapewniała służba, a po uprzednim upewnieniu się przez moją żonę, że wszystko jest na miejscu, wszyscy ruszyli przygotować się do wieczerzy. W całym domu panowało dziwne podekscytowanie, nie do końca takie jakie powinno panować w trakcie Wigilii, jednak nic nie wskazywało, aby miało się coś niespodziewanego wydarzyć. Przebrałem się dosyć szybko i zszedłem na dół przed gongiem chcąc jeszcze wypić karafkę czegoś mocniejszego. Na dole spotkałem paru panów (w tym ukochanego wuja Toma) i całe kuzynostwo. Postanowiłem jak dobry gospodarz zachować umiar i nie sięgnąłem po alkohol. Rozprawialiśmy o czymś błahym, co na miarę ówczesnych wydarzeń było dosyć nie na miejscu, mimo to rozmawiało się wyśmienicie. Do naszej grupy powoli zaczęła dołączać reszta domowników, wówczas spojrzałem przez okno na zasypujący świat biały śnieg. Pamiętam jak pomyślałem wtedy, że może nas zasypie i będziemy musieli się wykopywać, jednak szybko ta myśl gdzieś mi umknęła i pojawiła zaskakująco odmienna, a mianowicie doszedłem do wniosku, że lepiej się nie wykopywać, bo można nieopatrznie wyrzucić na światło dzienne skrywane tajemnice. Nie miałem wówczas pojęcia skąd się wzięła tamta myśl w mojej głowie i już wtedy wiedziałem, że coś jest nie tak.
Mimowolnie rozejrzałem się po wielkim salonie. Wszyscy już zeszli na dół i miło ze sobą gawędzili. Wtedy właśnie powróciła do mnie myśl o tamtym kocie, który tak nieopatrznie przebiegł mi drogę i którego nie zauważyłbym, gdyby nie wuj Tom. Pomimo już swoich lat, nadal posiadał sokoli wzrok (co też mi często przypominał, abym tak czasem o tym nie zapomniał). W tamtym momencie ktoś rzucił na głos jakieś dziwne hasło, a na podłogę spadła malowana waza, którą otrzymała w prezencie Clara (swoją drogą, strasznie jej się nie podobała). Nastała głęboka cisza, która wraz zamieniła się w jeden harmider chcąc pomóc niemieckiej kuzynce, która to o mały włos, a przewróciłaby się na potłuczoną porcelanę.
– Czytaliście?! – ktoś zawołał. Na początku myślałem, że to jeden z Francuzów, lecz oni stali przy pięknej Niemce, zaś Tom (bo na niego w drugiej kolejności padły moje oskarżenia, co nie jest niczym zaskakującym) stał nieopodal i wyrażał swą iście intrygującą mowę o... i muszę się przyznać, że nie mam pojęcia o czym, gdyż go nie słuchałem.
– W gazecie jest nekrolog!
– Jak w każdej innej – odparł komuś wuj Tom, na co panie zachichotały. Gdy teraz o tym myślę, zastanawiam się czy to może ze mnie się śmiały. Nie mniej nastąpił dziwny chaos. Zawołałem kamerdynera i poinformowałem o całej sytuacji. Byliśmy gotowi opuścić salon i udać się powoli na wieczerzę, aby pokojówki mogły w spokoju zebrać ten bałagan, kiedy jednoznaczne westchnienia znów pokrzyżowały wszystkim plany. Teraz było wiadomo, że Bianca, a później jej najstarsza córka czytały gazetę z wielkim szokiem wymalowanej na ich twarzach. Potem mój brat znalazł się przy nich i na głos odczytał nekrolog. A jego słowa wbiły mi się niezwykle boleśnie w pamięć.
Wszystko jaśniało rozświetlając materiał kłującą poświatą tudzież znienacka rozpraszając mroki mętnego powietrza, tworząc z niego kryształowe szkło, powiększające niewidzialne szczegóły z daleka ostające się punkcikami podobnymi jako ziarno piasku do drugiego ziarenka piasku.Wszystko stało się widome, jak za dawnych, młodych czasów, gdy życie wydawało się łatwiejsze. A niewielu podówczas przetrwało, by móc dostrzec teraz nieco inną biel okrywającą świat. Niewielu.
Z pamiętnika George'a Coolidge'a
Pamiętam jak podczas całego bożonarodzeniowego harmideru, gdy cała nasza rodzina przygotowywała się do wieczerzy, ktoś niespodziewanie sięgnął po najnowszy numer Timesa, choć przyznaję się przed samym sobą jako wielbiciel publicystyki i wszelkich gazet, nie byłem to ja. Po późniejszej rozmowie ustalającej cały przebieg wydarzenia, niestety nikt już nie mógł dojść do tego, kto chwycił po nią jako pierwszy, gdyż był taki moment jak wszyscy wyrywali ją sobie z rąk do rąk, chcąc samemu przeczytać nekrolog. I właśnie to o nim chce opowiedzieć, bo był on sprawcą całego zamieszania jakie wtedy nastąpiło.
Moja żona Clara, zarzuciła mi, że znowu wymiguje się od odebrania ze stacji jej drogiego, a przeze mnie znienawidzonego, wuja Toma. Przez wielką zamieć pociąg wówczas się spóźnił, co było mi na rękę, gdyż straszno się przyznać, ale nie potrafiłem ścierpieć jego docinków, zwłaszcza dotyczących mojego szybkiego powrotu z frontu. Wuj Tom, pułkownik na emeryturze, całą I wojnę światową spędził na froncie, czego nie omieszkał mi się wypominać przy każdym większym, rodzinnym spotkaniu. Jako, że II wojna miała się ku końcowi, a alianci wygrywali, pozwolono mi wrócić, choć zapewne nie byłoby to możliwe, gdybym nie dostał pięciu kul w plecy. Oto cała ironia mojego powrotu do domu, gdzie wuj Tom zapominał o pewnym aspekcie, który następował po słowie gdyby. Mimo że wyzdrowiałem, ostatecznie na wojnę nie wróciłem, ku uldze mojej żony i dzieci, i samego siebie, ale ku rozczarowaniu wielkiego wuja Toma. Pomimo tego jaką niechęcią się darzyliśmy, przy stole raczej utrzymywaliśmy kulturę, a ja starałem się go zawsze punktualnie odbierać ze stacji. Wtedy jednak nie potrafiłem się zebrać, a w jego przypadku robiłem to osobiście, nie prosząc - jak to zwykle bywa - szofera, zaś Clara była wstanie zrobić naprawdę wielką wojnę na miarę tej jaka wówczas szalała w Europie i na całym świecie, dlatego szybko zniknąłem i pojechałem po Toma. Przez zimę i ja się spóźniłem, lecz bez zaskoczenia przyjąłem opryskliwe uwagi na ten temat od ukochanego wuja. Wróciliśmy do domu przy Avenue, co najśmieszniejsze, tuż przy podjeździe przejechałbym białego kota, który ni stąd ni zowąd znalazł się na drodze. Może nie była to jakaś naprawdę przerażająca chwila, mimo to zapamiętałem ją bardzo dokładnie i wiele razy wracała do mnie tamtego feralnego wieczoru.
Cóż tu dużo opowiadać; wuj Tom jak zwykle fantastycznie rozgościł się w naszym domu. Oprócz mnie, mojej żony Clary i trójki dzieci były jeszcze zgorzkniała babcia Edith i babcia Sonia wraz dziadkiem Richardem, siostra Clary - Bianca z mężem i dwojgiem dzieci, mój młodszy brat Will, dwóch kuzynów z Francji i kuzynka z Niemiec (której nikt nie lubił, nie tyle ze względu na narodowość, a opryskliwy charakter) i moja droga ciotka Gwendolyn. Nie mniej było nas całkiem sporo w tamte święta, ale dom był duży i wszyscy się pomieścili.
Minęło sporo czasu od naszego przyjazdu ze stacji. Wszystko było gotowe jak zapewniała służba, a po uprzednim upewnieniu się przez moją żonę, że wszystko jest na miejscu, wszyscy ruszyli przygotować się do wieczerzy. W całym domu panowało dziwne podekscytowanie, nie do końca takie jakie powinno panować w trakcie Wigilii, jednak nic nie wskazywało, aby miało się coś niespodziewanego wydarzyć. Przebrałem się dosyć szybko i zszedłem na dół przed gongiem chcąc jeszcze wypić karafkę czegoś mocniejszego. Na dole spotkałem paru panów (w tym ukochanego wuja Toma) i całe kuzynostwo. Postanowiłem jak dobry gospodarz zachować umiar i nie sięgnąłem po alkohol. Rozprawialiśmy o czymś błahym, co na miarę ówczesnych wydarzeń było dosyć nie na miejscu, mimo to rozmawiało się wyśmienicie. Do naszej grupy powoli zaczęła dołączać reszta domowników, wówczas spojrzałem przez okno na zasypujący świat biały śnieg. Pamiętam jak pomyślałem wtedy, że może nas zasypie i będziemy musieli się wykopywać, jednak szybko ta myśl gdzieś mi umknęła i pojawiła zaskakująco odmienna, a mianowicie doszedłem do wniosku, że lepiej się nie wykopywać, bo można nieopatrznie wyrzucić na światło dzienne skrywane tajemnice. Nie miałem wówczas pojęcia skąd się wzięła tamta myśl w mojej głowie i już wtedy wiedziałem, że coś jest nie tak.
Mimowolnie rozejrzałem się po wielkim salonie. Wszyscy już zeszli na dół i miło ze sobą gawędzili. Wtedy właśnie powróciła do mnie myśl o tamtym kocie, który tak nieopatrznie przebiegł mi drogę i którego nie zauważyłbym, gdyby nie wuj Tom. Pomimo już swoich lat, nadal posiadał sokoli wzrok (co też mi często przypominał, abym tak czasem o tym nie zapomniał). W tamtym momencie ktoś rzucił na głos jakieś dziwne hasło, a na podłogę spadła malowana waza, którą otrzymała w prezencie Clara (swoją drogą, strasznie jej się nie podobała). Nastała głęboka cisza, która wraz zamieniła się w jeden harmider chcąc pomóc niemieckiej kuzynce, która to o mały włos, a przewróciłaby się na potłuczoną porcelanę.
– Czytaliście?! – ktoś zawołał. Na początku myślałem, że to jeden z Francuzów, lecz oni stali przy pięknej Niemce, zaś Tom (bo na niego w drugiej kolejności padły moje oskarżenia, co nie jest niczym zaskakującym) stał nieopodal i wyrażał swą iście intrygującą mowę o... i muszę się przyznać, że nie mam pojęcia o czym, gdyż go nie słuchałem.
– W gazecie jest nekrolog!
– Jak w każdej innej – odparł komuś wuj Tom, na co panie zachichotały. Gdy teraz o tym myślę, zastanawiam się czy to może ze mnie się śmiały. Nie mniej nastąpił dziwny chaos. Zawołałem kamerdynera i poinformowałem o całej sytuacji. Byliśmy gotowi opuścić salon i udać się powoli na wieczerzę, aby pokojówki mogły w spokoju zebrać ten bałagan, kiedy jednoznaczne westchnienia znów pokrzyżowały wszystkim plany. Teraz było wiadomo, że Bianca, a później jej najstarsza córka czytały gazetę z wielkim szokiem wymalowanej na ich twarzach. Potem mój brat znalazł się przy nich i na głos odczytał nekrolog. A jego słowa wbiły mi się niezwykle boleśnie w pamięć.
Z wielkim smutkiem pragniemy ogłosić,
że szanowny doktor
Frank Arthur Crawley
Dyrektor Szpitala Psychiatrycznego im. E. Kilinsky'ego
zmarł dnia 23 grudnia 1944 roku, przeżywszy 53 lata.
Przesyłamy szczere kondolencje rodzinie oraz przyjaciołom szanownego
Dyrektora, który zawsze na pierwszym miejscu stawiał ludzi,
zwłaszcza dotkniętych wielkim cierpieniem.
Doktor Crawley wracał z jakiegoś spotkania do swojej posiadłości na święta. Śnieżyca szalała już od paru dni, choć z różną intensywnością. Ku szczęściu doktora było wtedy całkiem widno, a śnieg przestał sypać. Według świadków, którzy korzystali z nagłej poprawy pogody i postanowili się przewietrzyć, widzieli jak biały kot przebiega tuż przed samochodem doktora Crawleya, a ten widząc go w ostatniej chwili, ostro skręcił kierownica i tym samym wpadł w poślizg i z całym impetem wjechał w jedną z lip. Jak podawała prasa obrażenia nie były bardzo rozległe, jednak doktor był już wiekowym mężczyzną, podobno mającym jakieś problemy ze sercem. Nie mniej wszystko to złożyło się na to, że doktor zmarł. Dlaczego w majątku, a nie w szpitalu? Po wszystkich podobno wzorcowo wykonanych badaniach doktor został wypuszczony do domu, gdzie tam niedługo potem miał się źle poczuć, ostatecznie dokonując żywota. Podczas tego dość szokującego opisu wypadku jedna rzecz mnie uderzyła, o której już wspominałem. Kot. Biały kot. Czyżbym i ja miał wtedy umrzeć? Nie wierzyłem w fatum, jak i dalej uwierzyć w nie do końca nie potrafię, jednak strach objął mnie wówczas ciasnych kokonem i do dziś od czasu do czasu zarzuca swoje sidła.
Dla wszystkich informacja ta była szokująca, gdyż doktor Crawley był niezwykle znaną i poważaną osobistością i przez wielu lubianą, a byli i tacy, którzy się z nim osobiście zaprzyjaźnili. Dla mnie jednak ta informacja wywarła zgoła odmienny wpływ. Na początku przez ten dziwny zbieg okoliczności z kotem, który szybko wyśmiałem, jednak po dłuższym czasie zdałem sobie sprawę, że pewne dziwne myśli nachodziły mnie przed zapoznaniem się z owym nekrologiem. Pomyślałem wówczas o tamtym odkopywaniu tajemnic jak i niezwykłym podejściem dra Crawleya do pacjentów, (co nie wiem czy wspominałem, ale było w takiej właśnie formie przedstawione w prasie w "Wspomnieniu dra Crawleya") i zdałem sobie sprawę, że wszystko się ze sobą łączy (choć nadal nijak nie potrafię dopasować do tej układanki tamtego kota). Bo pomimo, że wszyscy mówiliśmy, że tak dobrze znaliśmy dra Crawleya i popieraliśmy jego nowatorski sposób leczenia – znaliśmy jego biografię, skończone uniwersytety, napisane prace i przebyte konferencje – lecz nikt do końca nie potrafił powiedzieć jakim człowiekiem był na prawdę. Jego żona nie wiele mówiła o jego pracy jak i o nim samym – miała swoją własną fascynację - sztukę, zaś dzieci odfrunęły z gniazdka nadzwyczaj szybko i raczej nie utrzymywały kontaktu, ale dla przyzwoitości przyjeżdżały przy rodzinnym uroczystościach. Zaś sama praca dra Crawleya – psychiatryk był oddziałem zamkniętym, ale słyszało się wiele strasznych i dziwnych opowieści na jego temat, ale któż w nie wierzył? W końcu ileż mitów urosło wokoło niejednego psychiatryka. A niezwykłość z jaką podchodził do pacjentów? Cóż, po dłuższym przemyśleniu zdałem sobie sprawę, że to dość nieszablonowe określenia na temat stosunku doktora do pacjentów, nawet jak na szpital dla psychicznie chorych. I może to wydawać się dość błahe i nic nie znaczące, ale ku jeszcze większemu zaskoczeniu wszystkich, znany i nowatorski Szpital Psychiatryczny im. E. Kilinsky'ego niedługo potem został zamknięty z nieznanych dotąd przyczyn, a przynajmniej nie znanych nam.
Tak więc śnieg przysypał wówczas wszelkie tajemnice doktora Franka Crawleya i może wyszłyby kiedyś na światło dzienne rozkopane przez zniedołężniałego już i nieostrożnego doktora i dyrektora szpitala, by ku zgrozie nas wszystkich na powrót je przysypać kolejną warstwą śniegu. Lecz nieoczekiwanie dr Crawley zmarł i to w dość dziwnych okolicznościach tamtej panującej na świecie bieli, zaś jego tajemnic nie sposób już było znaleźć. Ale z drugiej strony, któż chciałby ich szukać?
24 grudnia 1964
Tak szeroki blask, który rozciągał się ponad Aleją z wolna topił biel skrywającą niezbadane ludzkie skarby, lecz nadspodziewanie na wierzch wyniósł poszarpane murowania ostałe jeszcze z przedwojennych wspomnień, dzisiaj... już niezauważalnie zrujnowane. Przechadzać się między nimi niepodobna, lecz nie wszystek stworzenie może z łatwością zbadać tutejsze zakamarki zarzucane księgami pełnych zblakłego atramentu.
Wędruję pośród tejże melancholijnej pożogi i zgaduję czy skrzypce wyciąga śnieg, czy osowiałe obejście; czy to ta biel przeklęta chce mnie zniszczyć, czy tamte mury? Jednak nie zdarzy się już nic, pozostało mi tylko wygrzebywanie przeszłości spod białego piekła i spoglądanie na królową niebios. Bo mogłabyś spopielić to wszystko, lecz jedynie patrzysz. Zaś zima z rzadka zabiera kogoś na drugą stronę, jedynie tajemnicze dzielnice ukryć przed światem potrafi, ni mniej, ni więcej.
Brak komentarzy:
Prześlij komentarz